Sonic Totem เป็นเกมแนวแพลตฟอร์มเมอร์ที่ผู้เล่นควบคุมโซนิคในการแข่งกับเวลาเพื่อหยุดยั้ง ดร. เอ็กแมน ที่พยายามใช้โทเท็มโบราณควบคุมสภาพอากาศของโลก รูปแบบการเล่นหลักเน้นการเคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูงและการกระโดดที่แม่นยำผ่านฉากที่เต็มไปด้วยสภาพอากาศสุดขั้ว จุดเด่นคือการผสมผสานการควบคุมสภาพอากาศเข้ากับสูตรเกมโซนิคแบบคลาสสิก ทำให้ภารกิจมีความเร่งด่วนมากขึ้น
เกมนี้เป็นเกมแนวแพลตฟอร์มเมอร์ที่ผู้เล่นจะได้ควบคุมตัวละครหลักในการเคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูงผ่านด่านต่างๆ โดยมีเป้าหมายหลักคือการหยุดยั้งแผนการของ Dr. Eggman ที่พยายามใช้พลังจากโทเท็มโบราณเพื่อควบคุมสภาพอากาศของโลก การเล่นหลักจะเน้นไปที่การเคลื่อนที่ที่รวดเร็วและการกระโดดหลบหลีกสิ่งกีดขวางอย่างแม่นยำ ซึ่งถูกผสานเข้ากับสภาพแวดล้อมที่ได้รับผลกระทบจากสภาพอากาศสุดขั้ว
แกนหลักของเกมคือการรักษาความเร็วและการไหลลื่นในการเคลื่อนที่ (Traversal) ผู้เล่นจะต้องใช้ทักษะการควบคุมตัวละครเพื่อวิ่ง ไถล และกระโดดข้ามช่องว่างและอุปสรรคต่างๆ ที่ถูกออกแบบมาเพื่อทดสอบความแม่นยำในการควบคุม การออกแบบด่านมีความซับซ้อนเพื่อส่งเสริมการใช้ความเร็วสูงสุดควบคู่ไปกับการตัดสินใจในเสี้ยววินาที
สิ่งที่ทำให้เกมนี้แตกต่างคือการนำเสนอเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมสภาพภูมิอากาศ ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อรูปแบบการเล่น สภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เช่น พายุฝนฟ้าคะนอง หรือความร้อนจัด จะสร้างความท้าทายใหม่ๆ ให้กับเส้นทางการเคลื่อนที่ ทำให้ภารกิจมีความเร่งด่วนและต้องปรับตัวตลอดเวลา
ฉากหลังของเกมคือโลกที่กำลังเผชิญกับความไม่แน่นอนทางสภาพอากาศอันเป็นผลมาจากการแทรกแซงของวายร้ายหลัก ผู้เล่นต้องออกเดินทางเพื่อค้นหาและยับยั้งการทำงานของโทเท็มโบราณเหล่านี้ ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการรักษาสมดุลของโลก การดำเนินเรื่องจะถูกนำเสนอควบคู่ไปกับการสำรวจสภาพแวดล้อมที่หลากหลายซึ่งสะท้อนถึงภัยพิบัติทางธรรมชาติที่กำลังเกิดขึ้น
เกมนี้เน้นไปที่ประสบการณ์การเล่นแบบผู้เล่นคนเดียว (Single-player) เป็นหลัก โดยมีโหมดเกมหลักที่ขับเคลื่อนด้วยเนื้อเรื่องเป็นหัวใจสำคัญ
ความท้าทายหลักมาจากการที่สภาพแวดล้อมไม่คงที่ การที่ผู้เล่นต้องจัดการกับความเร็วสูงไปพร้อมๆ กับการรับมือกับผลกระทบทางกายภาพจากสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลัน ถือเป็นองค์ประกอบสำคัญที่กำหนดจังหวะการเล่นทั้งหมด
เกมนี้มุ่งเน้นไปที่การนำเสนอประสบการณ์แพลตฟอร์มมิ่งที่เข้มข้นและรวดเร็วตามแบบฉบับของเกมแนวนี้ โดยมีประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมเป็นธีมหลักที่ขับเคลื่อนความเร่งด่วนของภารกิจ