Sonic Totem to platformówka, w której wcielasz się w Sonica, by powstrzymać Dr. Eggmana przed wykorzystaniem starożytnych totemów do kontroli klimatu planety. Rdzeń rozgrywki to szybkie przemierzanie poziomów i precyzyjne skakanie przez lokacje zagrożone ekstremalnymi warunkami pogodowymi. Unikalną cechą jest fabularne powiązanie manipulacji klimatem z formułą klasycznego Sonica, co nadaje misji pilności. Gra skupia się na dynamicznym pokonywaniu przeszkód.
Jest to gra platformowa, w której gracze wcielają się w postać znanego bohatera, którego celem jest powstrzymanie Doktora Eggmana przed wykorzystaniem starożytnych totemów do przejęcia kontroli nad globalnym klimatem. Rdzeń rozgrywki koncentruje się na szybkim przemieszczaniu się i precyzyjnym pokonywaniu przeszkód na trasach, które są stale zagrożone przez ekstremalne warunki pogodowe.
Mechanika gry opiera się na klasycznym dla gatunku zręcznościowym platformingu, wymagającym utrzymania wysokiej prędkości przy jednoczesnym precyzyjnym manewrowaniu. Środowiska są zaprojektowane tak, aby wymuszać na graczu ciągły ruch, wykorzystywanie elementów otoczenia do nabierania pędu oraz unikanie pułapek środowiskowych. Każdy poziom stanowi wyzwanie związane z dynamicznie zmieniającymi się warunkami atmosferycznymi, które bezpośrednio wpływają na ścieżkę i trudność sekwencji skoków.
Tym, co wyróżnia ten tytuł, jest narracyjne powiązanie manipulacji klimatem z formułą rozgrywki. Misja nabiera dodatkowego poczucia pilności, ponieważ działania Eggmana prowadzą do globalnych kataklizmów, które gracz musi neutralizować poprzez ukończenie kolejnych etapów. Oznacza to, że postęp w grze jest bezpośrednio związany z przywracaniem równowagi środowiskowej.
Elementy klimatyczne nie są jedynie tłem wizualnym. Wpływają one na fizykę i projekt poziomów. Na przykład, obszary dotknięte gwałtownymi burzami mogą oferować nowe, niestabilne platformy lub zmieniać trajektorie lotu, podczas gdy strefy zamarznięte wymagają dostosowania przyczepności i kontroli prędkości. Gracz musi stale adaptować swoje techniki poruszania się do aktualnie panujących warunków pogodowych narzuconych przez antagonistę.
Gra koncentruje się na liniowej progresji przez zróżnicowane biomy, z których każdy reprezentuje inny rodzaj ekstremalnej pogody. Zakończenie danego obszaru często odblokowuje możliwość stabilizacji lokalnego klimatu, co stanowi nagrodę za pomyślne ukończenie sekwencji platformowych.
Tytuł oferuje tryb dla jednego gracza, skupiający się na kampanii fabularnej. Rozgrywka jest zorientowana na osiąganie jak najlepszych czasów i zbieranie ukrytych elementów w ramach każdego etapu, co zachęca do powtarzania poziomów w celu optymalizacji przejścia.